Έρευνα για τη δυνατότητα ήπιων δραστηριοτήτων στη Σφήκα

Ξεκίνησε η δράση διερεύνησης κατάλληλων τύπων δραστηριοτήτων βουνού στη Σφήκα (Τρικλάριο), η οποία αποτελεί μέρος του έργου  «Οι φυσικές αξίες των Πρεσπών, κινητήριες δυνάμεις για ήπια τοπική ανάπτυξη» που χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο. 

Οι δραστηριότητες που καταρχήν διερευνώνται εμπίπτουν στις ακόλουθες κατηγορίες: 

α) Οικοτουρισμός – Αγροτουρισμός  

β) Ερμηνεία Περιβάλλοντος – Εκπαιδευτικός Τουρισμός  

γ) Αθλητικές Δραστηριότητες  

δ) Φωτογραφικός τουρισμός 

Για τα παραπάνω λαμβάνονται υπόψη οι προϋποθέσεις και απαιτήσεις εφαρμογής και ανάπτυξης της κάθε δραστηριότητας και ιδίως η καταλληλόλητα του πεδίου στον ορεινό όγκο, οι δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες, καθώς και το ανθρώπινο δυναμικό που απαιτείται για την εφαρμογή κάθε δραστηριότητας, καθώς και η ύπαρξη αναπτυγμένων αντίστοιχων δραστηριοτήτων σε «ανταγωνιστικούς» (παρόμοιους ή κοντινούς) προορισμούς. 

Η συνεργάτιδα της ΕΠΠ, Νότα Στάππα, η οποία κατέχει διεπιστημονικό μεταπτυχιακό (ΕΜΠ) με τίτλο «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών περιοχών», για τις ανάγκες τις έρευνας αναζητά βιβλιογραφία, παίρνει συνεντεύξεις από ντόπιους και επαγγελματίες του οικοτουρισμού και περπατάει τα μονοπάτια του Τρικλάριου όρους, σημειώνοντας δυνατότητες και καταγράφοντας προβληματισμούς. 

Η έρευνα καλύπτει την ευρύτερη περιοχή των οικισμών Κρυσταλλοπηγή, Βατοχώρι, Κώτας, και Οξυά, καθώς και τα ερείπια των εγκαταλελειμμένων οικισμών Μοσχοχωρίου, Σφήκας και Κρανιών.

Η διερεύνηση κατάλληλων τύπων δραστηριοτήτων βουνού για την περιοχή αλλά και τις κοινωνικές υποδομές και δυναμικό που διαθέτει, στοχεύει στην ανάδειξη των φυσικών και πολτιστικών αξιών του Τρικλάριου και την ενίσχυση της αειφόρου  οικονομικής δραστηριότητας γύρω από αυτό. Με την ενεργή ενασχόληση κατοίκων και άλλων ενδιαφερόμενων με το βουνό καλλιεργείται η αντίληψη ότι είναι προς όφελος όλων να διατηρούνται και να αξιοποιούνται οι αξίες του τόπου και όχι να υποβαθμίζονται ή να καταστρέφονται. 

Παρακάτω παρατίθενται ενδιαφέρουσες φωτογραφίες και παρατηρήσεις από τη μέχρι τώρα έρευνα: 

Οι φετινές βροχοπτώσεις ευνόησαν ώστε, πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η εφήμερη λίμνη της Βάρμπας να εμφανιστεί νωρίς (Φεβρουάριο), ενώ στα χιόνια που έλιωναν έβγαιναν οι πρώτοι κρόκοι της χρονιάς.

Τα ιστορικά οχυρά του ΔΣΕ στην κορυφή Βάρμπα Ρόγα (1.126μ), που συναντά ένας πεζοπόρος στα βόρεια από το Δημοτικό σχολείο του Βατοχωρίου, με χρόνο πρόσβασης 1 ώρα και 20 λεπτά.  

Στα λιβάδια της Σφήκας εντοπίζονται περί τα 126 διαφορετικά είδη πεταλούδων από την άνοιξη έως τις αρχές του φθινοπώρου. 

Στην Πρέσπα έχουν καταγραφεί περισσότερα από 172 είδη ημερόβιας πεταλούδας (από το σύνολο των 238 της Ελλάδας), γεγονός που αποδίδεται στην ποικιλία των φυτών και στις ανοιχτές εκτάσεις, που εύκολα προσεγγίζονται από αυτές. 

Το σημείο θέας προ τη Μικρή Πρέσπα είναι ένα τα ομορφότερα σημεία στάσης στο υψίπεδο της Σφήκας για έναν πεζοπόρο που θέλει να ξεκουραστεί απολαμβάνοντας τη θέα ολόκληρης τη λίμνης, το νότιο τμήμα της οποίας καταλήγει στην Αλβανία.

Πολιτιστικό απόθεμα: Ο επιβλητικός ναός του Αγ. Γεωργίου, δίπλα στα ερείπια του παλιού οικισμού Κρυσταλλοπηγής. Το διατηρημένο Δημοτικό σχολείο Βατοχωρίου με την προτομή του καπετάν Σκοτίδα (Ν. Θεοχαρόπουλου),  και το υπαίθριο ιστορικό μνημείο, όπου έχει βρεθεί ομαδικός τάφος μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ στον Κώτα (κατασκευής 2024).