Prespa’s Green & Blue Lifelines

Prespa's Green and Blue LifeLines

Ανάδειξη και βιώσιμη διαχείριση των τρεχούμενων νερών που δίνουν ζωή στην Πρέσπα

Τα ρέματα της Πρέσπας και ο ποταμός του Αγίου Γερμανού παρά την μικρή τους κλίμακα, αποτελούν ζωοδότες των λιμνών, των υγροτόπων και της άγριας ζωής. Αυτοί οι υδάτινοι διάδρομοι υποστηρίζουν την πλούσια βιοποικιλότητα, προσφέροντας περιοχές κατάλληλες για την αναπαραγωγή των ενδημικών ψαριών, διαδρόμους μετακίνησης για τα μεγάλα θηλαστικά και θέσεις φωλεοποίησης για σπάνια είδη πτηνών, συνδέοντας παράλληλα, την ευημερία της φύσης με εκείνη των ανθρώπων.

Ωστόσο, τα οικοσυστήματα αυτά δέχονται απειλές και πιέσεις, όπως υπερβολική άντληση νερού, πυρκαγιές, ρύπανση, υποβάθμιση των οικοτόπων ταυτόχρονα με την κλιματική αλλαγή. Συχνά αντιμετωπίζονται απλώς ως αγωγοί πλημμυρικών ροών ή περιθωριακές ζώνες που προορίζονται για βόσκηση, με αποτέλεσμα την πλημμελή φροντίδα τους.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, η Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, με τη στήριξη του DIMFE και τη συγχρηματοδότηση του PONT, υλοποίησε το έργο Prespa’s Green & Blue LifeLines (2022-2025), με στόχο την προστασία και την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, τα οποία στηρίζονται στα τρεχούμενα νερά και την ενίσχυση μιας περισσότερο συμμετοχικής και τεκμηριωμένης διαχείρισης.

Κύριες δράσεις του έργου:

Χαρτογράφηση & επιστημονική τεκμηρίωση:

Έρευνα πεδίου κατέγραψε την οικολογική κατάσταση του ποταμού Αγίου Γερμανού, των πέντε μικρότερων ρευμάτων και των παρόχθιων δασών. Οι μελέτες αναφέρονται στην υδρολογία, τα ψάρια, τα πουλιά, τα θηλαστικά, τα παρόχθια δάση, τη ρύπανση, τη χρήση νερού και τους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή.

Μείωση πιέσεων & αποκατάσταση οικοτόπων:

Φυτεύτηκαν πάνω από 500 αυτόχθονα σκλήθρα, τα οποία σταθεροποιούν τις όχθες των ρεμάτων. Δημιουργήθηκαν και διατηρήθηκαν αντιπυρικές ζώνες με ελεγχόμενη βόσκηση και καθαρίστηκαν οι εκβολές των ρεμάτων, όπου κρίθηκε απαραίτητο, για την διευκόλυνση της μετακίνησης των ψαριών. Εντοπίστηκαν χάρη στη συστηματική παρακολούθηση και αντιμετωπίστηκαν ενέργειες όπως η παράνομη υλοτομία, η άντληση νερού και η ρίψη απορριμμάτων. Επίσης, βελτιώθηκε, σε συνεργασία με τον Δήμο Πρεσπών, το σύστημα συλλογής άδειων συσκευασιών αγροχημικών.

Ενημέρωση & περιβαλλοντική εκπαίδευση:

Περιβαλλοντική εκπαίδευση, ενημερωτικές πινακίδες, δράσεις εθελοντικού καθαρισμού, εκθέσεις και εκστρατείες ευαισθητοποίησης ανέδειξαν τη σημασία των παρόχθιων περιοχών και των ρεμάτων και ενίσχυσαν τη συμμετοχή.

Διαβούλευση & συνεργασία:

Η Πρώτη Ετήσια Συνάντηση Φορέων για τα νερά και τους υγροτόπους της Πρέσπας έθεσε σε ισχύ μια πλατφόρμα διαβούλευσης για τη συνεργασία επί της διαχείρισης των υδάτων. Με συντονισμό από τον Δήμο Πρεσπών έφερε στο ίδιο τραπέζι τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές, επιστημονικούς φορείς και την τοπική κοινωνία.

Μία παρακαταθήκη για το μέλλον

Το έργο ισχυροποίησε τη γνώση, διεύρυνε τη συνεργασία και την κοινωνική συμμετοχή για τη διατήρηση των αξιών των ρεμάτων και των παρόχθιων ζωνών. Μετασχημάτισε τις παρόχθιες ζώνες από παραμελημένες περιοχές σε πολύτιμα φυσικά οικοσυστήματα, στην αντίληψη πολλών ανθρώπων και έθεσε τις βάσεις για μακροπρόθεσμη συνεργασία στη διαχείριση των υδάτων και των οικοτόπων της Πρέσπας.